Northmark
Menu
Latest

Measured data

All measured dataWhat, how often, since whenAI forecast signalsLiveHow to get accessSignal track recordEvery win & loss, net of spread

Finance & investing

ForexCrypto
NewsGlossary

Nới lỏng định lượng (Quantitative Easing - QE)

Nới lỏng định lượng (QE) là một công cụ chính sách tiền tệ phi truyền thống, trong đó ngân hàng trung ương mua một lượng lớn tài sản tài chính (thường là trái phiếu chính phủ) từ thị trường mở để bơm thanh khoản trực tiếp vào nền kinh tế, nhằm hạ lãi suất dài hạn và kích thích tăng trưởng tín dụng.

Quick Definition Box

QE là hành động ngân hàng trung ương "in tiền" để mua trái phiếu, qua đó làm tăng cung tiền và giảm chi phí vay dài hạn. Khác với hạ lãi suất ngắn hạn thông thường, QE tác động trực tiếp đến đường cong lợi suất và giá tài sản rủi ro. Đây là công cụ được dùng khi lãi suất chính sách đã về gần 0% mà nền kinh tế vẫn chưa phục hồi.

Detailed Explanation

Để hiểu QE, trước tiên cần phân biệt với chính sách tiền tệ thông thường. Trong điều kiện bình thường, ngân hàng trung ương (NHTW) điều chỉnh lãi suất ngắn hạn bằng cách mua/bán trái phiếu ngắn hạn trên thị trường mở với quy mô nhỏ. Khi lãi suất chuẩn giảm về gần 0% (gọi là "zero lower bound"), công cụ này mất hiệu lực vì không thể hạ lãi suất âm sâu hơn một cách có ý nghĩa. Lúc này, NHTW chuyển sang QE.

Cơ chế hoạt động của QE gồm ba bước chính:

  1. NHTW tạo ra dự trữ mới (tiền điện tử) bằng cách ghi nợ vào tài khoản của mình.
  2. NHTW dùng số tiền này để mua trái phiếu chính phủ dài hạn (kỳ hạn 10-30 năm) hoặc các tài sản khác như trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp (MBS) từ các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính.
  3. Các ngân hàng nhận tiền mặt và có dư trữ lớn hơn, từ đó tăng khả năng cho vay. Đồng thời, việc mua trái phiếu dài hạn làm tăng giá trái phiếu, kéo lãi suất dài hạn giảm xuống.

Ví dụ cụ thể: Nếu NHTW mua 100 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm, giá trái phiếu tăng từ mệnh giá 100 lên 105, lãi suất hiệu dụng giảm từ 2.5% xuống còn khoảng 2.1%. Điều này làm giảm chi phí vay cho doanh nghiệp và hộ gia đình khi vay thế chấp hoặc vay đầu tư.

Quy mô QE thường rất lớn. Ví dụ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã thực hiện 4 vòng QE từ 2008-2020, với tổng giá trị bảng cân đối tăng từ khoảng 900 tỷ USD (2008) lên gần 9.000 tỷ USD (2022). Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cũng triển khai chương trình mua tài sản (APP) và chương trình khẩn cấp đại dịch (PEPP) với quy mô lên tới 1.850 tỷ Euro.

Real-World Example

Hãy xem xét giai đoạn tháng 3/2020 khi đại dịch COVID-19 gây ra khủng hoảng thanh khoản toàn cầu. Fed tuyên bố mua không giới hạn trái phiếu kho bạc và MBS. Kết quả cụ thể:

Một ví dụ khác: Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) đã duy trì QE từ năm 2013 với quy mô khổng lồ, mua khoảng 80 nghìn tỷ Yên mỗi năm. Kết quả là lãi suất trái phiếu 10 năm Nhật Bản bị neo ở mức 0% (thậm chí âm trong giai đoạn 2016-2024), khiến đồng Yên trở thành đồng tiền tài trợ (funding currency) phổ biến cho các giao dịch carry trade.

Why It Matters for Traders

Đối với nhà giao dịch, QE là một trong những yếu tố vĩ mô quan trọng nhất ảnh hưởng đến biến động giá:

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tác động của QE không phải lúc nào cũng tuyến tính. Thị trường thường phản ứng mạnh với tốc độ thay đổi của QE hơn là mức độ tuyệt đối. Khi NHTW tuyên bố giảm tốc độ mua (tapering), thị trường có thể đảo chiều mạnh.

Common Misconceptions

1. "QE là in tiền vô tội vạ gây siêu lạm phát" Sai. QE làm tăng dự trữ ngân hàng nhưng không trực tiếp bơm tiền mặt vào lưu thông. Lạm phát chỉ xảy ra khi ngân hàng cho vay số dự trữ đó ra nền kinh tế thực. Giai đoạn 2008-2015, Fed bơm hơn 3.000 tỷ USD qua QE nhưng lạm phát Mỹ vẫn dưới mục tiêu 2% trong phần lớn thời gian. Lạm phát cao năm 2021-2022 chủ yếu do gián đoạn chuỗi cung ứng và kích thích tài khóa, không phải do QE đơn thuần.

2. "QE chỉ có ở Mỹ" Sai. ECB, BoJ, Ngân hàng Anh (BoE), Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ (SNB) và Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) đều đã triển khai QE. Thậm chí Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) cũng có các biện pháp tương tự nhưng gọi bằng tên khác.

3. "QE là công cụ vĩnh viễn" Sai. QE là biện pháp khẩn cấp. Khi kinh tế phục hồi, NHTW sẽ thu hẹp bảng cân đối (quantitative tightening - QT) bằng cách bán trái phiếu hoặc để chúng đáo hạn. Fed đã thực hiện QT từ 2022-2025 với tốc độ 95 tỷ USD/tháng.

Related Terms

So sánh các sàn forex hàng đầu →