pip คืออะไร
pip (Percentage in Point) คือหน่วยวัดการเปลี่ยนแปลงราคาที่เล็กที่สุดที่ใช้เป็นมาตรฐานในตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Forex) เพื่อบอกว่าราคาคู่สกุลเงินเคลื่อนที่ไปมากน้อยเพียงใด
นิยามโดยย่อ
pip คือการเปลี่ยนแปลงราคาในหลักทศนิยมที่สี่ (0.0001) สำหรับคู่สกุลเงินส่วนใหญ่ และหลักทศนิยมที่สอง (0.01) สำหรับคู่สกุลเงินที่มี JPY เป็นสกุลเงินโควต เช่น USD/JPY นักเทรดใช้ pip เพื่อวัดกำไร ขาดทุน และค่าต่างๆ เช่น spread ระหว่างราคา bid และ ask การเข้าใจมูลค่าของ pip อย่างถ่องแท้เป็นพื้นฐานสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งก่อนเริ่มเทรดในตลาด Forex
คำอธิบายโดยละเอียด
pip คืออะไรและมาจากไหน
คำว่า pip ย่อมาจาก Percentage in Point หรือบางครั้งเรียกว่า Price Interest Point ในยุคแรกของตลาด Forex มีการตกลงกันว่าการเปลี่ยนแปลงราคาขั้นต่ำที่มีนัยสำคัญคือตำแหน่งทศนิยมที่สี่ ตัวอย่างเช่น หากคู่สกุลเงิน EUR/USD เคลื่อนที่จาก 1.1050 ไปเป็น 1.1051 นั่นหมายความว่าราคาเพิ่มขึ้น 1 pip พอดี
สำหรับคู่สกุลเงินที่มี JPY เป็นสกุลเงินโควต เช่น USD/JPY หรือ EUR/JPY หน่วย pip จะอยู่ที่ทศนิยมที่สองแทน เนื่องจากค่าของเยนญี่ปุ่นต่อหน่วยมีขนาดเล็กกว่าสกุลเงินหลักอื่น ดังนั้นถ้า USD/JPY เคลื่อนที่จาก 149.50 ไปเป็น 149.51 นั่นก็คือ 1 pip เช่นกัน
pipette หรือ fractional pip คืออะไร
ในปัจจุบันโบรกเกอร์ส่วนใหญ่แสดงราคาด้วยทศนิยม 5 ตำแหน่ง สำหรับคู่สกุลเงินปกติ (และ 3 ตำแหน่งสำหรับคู่ที่มี JPY) ตำแหน่งทศนิยมสุดท้ายนี้เรียกว่า pipette หรือ fractional pip ซึ่งมีค่าเท่ากับ 1/10 ของ pip การแสดงราคาแบบนี้ทำให้ spread มีความแม่นยำมากขึ้นและเป็นประโยชน์ต่อนักเทรด
ตัวอย่างเช่น ราคา EUR/USD ที่ 1.10523 — ตัวเลข "3" ในตำแหน่งสุดท้ายคือ pipette ไม่ใช่ pip เต็ม
วิธีคำนวณมูลค่าของ pip
มูลค่าของ pip ขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ คู่สกุลเงิน, ขนาดของ lot และ อัตราแลกเปลี่ยนในปัจจุบัน
สูตรพื้นฐานสำหรับคู่สกุลเงินที่ USD เป็นสกุลเงินโควต:
มูลค่า pip = (0.0001 ÷ อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน) × ขนาด lot
สำหรับคู่สกุลเงินที่ USD เป็น quote currency เช่น EUR/USD มูลค่า pip มักจะคงที่ที่ 10 USD ต่อ Standard Lot (100,000 หน่วย) ซึ่งคำนวณได้ดังนี้:
0.0001 × 100,000 = 10 USD ต่อ pip
ตัวอย่างจริงที่นักเทรดควรรู้
สมมติว่านักเทรดซื้อ EUR/USD ที่ราคา 1.10500 โดยใช้ขนาด Standard Lot (100,000 หน่วย) และต่อมาขายที่ราคา 1.10800
การเปลี่ยนแปลง = 1.10800 − 1.10500 = 0.00300 หรือ 30 pip
มูลค่าต่อ pip = 0.0001 × 100,000 = 10 USD
กำไรรวม = 30 pip × 10 USD = 300 USD
ในทางกลับกัน หากนักเทรดซื้อแต่ราคาตกลงมา 30 pip แทน ขาดทุนก็จะเท่ากับ 300 USD เช่นกัน ตัวเลขเหล่านี้อาจเปลี่ยนไปอย่างมากเมื่อใช้ขนาด lot ที่ต่างกัน เช่น Mini Lot (10,000 หน่วย) จะมีมูลค่าต่อ pip เท่ากับ 1 USD และ Micro Lot (1,000 หน่วย) จะมีมูลค่า 0.10 USD ต่อ pip
ความสำคัญของ pip สำหรับนักเทรด
การเข้าใจ pip มีความสำคัญในหลายมิติ ดังนี้:
1. การวัดกำไรและขาดทุน: นักเทรดทุกคนใช้ pip เป็นหน่วยมาตรฐานในการสื่อสารผลการเทรด เช่น "วันนี้ได้กำไร 50 pip" หรือ "ตั้ง Stop Loss ไว้ที่ 30 pip"
2. การคำนวณ spread: spread หรือที่รู้จักในชื่อ bid-ask spread วัดเป็นหน่วย pip เช่น spread 2 pip หมายความว่าราคา ask สูงกว่าราคา bid อยู่ 0.0002 ใน EUR/USD
3. การบริหารความเสี่ยง: การกำหนด Stop Loss และ Take Profit เป็นหน่วย pip ช่วยให้นักเทรดวางแผนความเสี่ยงได้อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับการตัดสินใจเรื่อง lot-size และ leverage
4. การคำนวณ margin: เมื่อใช้ margin ในการเปิดตำแหน่ง มูลค่าของแต่ละ pip จะส่งผลโดยตรงต่อระดับกำไรหรือขาดทุนที่เกิดขึ้นจริงในบัญชี
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเกี่ยวกับ pip
ความเข้าใจผิดที่ 1: "pip เหมือนกันทุกคู่สกุลเงิน"
ความจริง: มูลค่าของ pip ในหน่วยเงินดอลลาร์ไม่เท่ากันทุกคู่สกุลเงิน ขึ้นอยู่กับว่า USD อยู่ในฐานะ base หรือ quote currency และอัตราแลกเปลี่ยนในขณะนั้น เช่น มูลค่า pip ของ USD/JPY จะเปลี่ยนแปลงตามอัตราแลกเปลี่ยน USD/JPY ในขณะนั้น
ความเข้าใจผิดที่ 2: "การเคลื่อนที่ 1 pip ทำกำไรได้เล็กน้อยเสมอ"
ความจริง: เมื่อใช้ leverage สูงและขนาด lot ใหญ่ แม้แต่การเคลื่อนที่เพียง 1 pip ก็สามารถมีมูลค่ามากหลายสิบหรือหลายร้อยดอลลาร์ได้ ขึ้นอยู่กับขนาดของ lot ที่ใช้เทรด
ความเข้าใจผิดที่ 3: "pipette และ pip คือสิ่งเดียวกัน"
ความจริง: pipette มีค่าเพียง 1/10 ของ pip เต็ม โบรกเกอร์ที่แสดงราคา 5 ทศนิยมไม่ได้ให้ spread "ต่ำกว่า 1 pip" จริงๆ แต่แสดงในหน่วยที่ละเอียดกว่า นักเทรดควรตรวจสอบว่าโบรกเกอร์แสดงราคาในระดับ pip หรือ pipette เพื่อการเปรียบเทียบที่ถูกต้อง
คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
ทำความเข้าใจ pip ให้ครบถ้วนโดยศึกษาคำศัพท์ที่เชื่อมโยงกัน:
- lot-size — ขนาดของสัญญาที่กำหนดมูลค่าต่อ pip
- leverage — อัตราทด ที่ขยายทั้งกำไรและขาดทุนต่อ pip
- margin — หลักประกันที่ต้องวางเพื่อเปิดตำแหน่ง
- spread — ส่วนต่างระหว่างราคาซื้อและขายที่วัดเป็น pip
- bid-ask-spread — รายละเอียดเชิงลึกของ spread ในแง่ราคา bid และ ask
โบรกเกอร์จัดการเรื่อง pip อย่างไร
โบรกเกอร์แต่ละรายมีวิธีแสดงและคำนวณ pip ที่อาจแตกต่างกันในรายละเอียด ตัวอย่างเช่น XM (XM Global / Trading Point) ระบุในเอกสารทางการว่าแสดงราคาในรูปแบบ 5 ทศนิยม (fractional pip) สำหรับคู่สกุลเงินหลัก และมี spread เริ่มต้นที่แตกต่างกันตามประเภทบัญชี เช่น บัญชี Ultra Low หรือ Standard ซึ่งนักเทรดควรตรวจสอบรายละเอียด spread จริงในหน้าข้อกำหนดของสัญญา (Contract Specifications) บนเว็บไซต์ทาง